عقد آریایی چیست و چگونه اجرا میشود
جشن عقد یکی از زیباترین و اصیلترین آیینهای ازدواج در فرهنگ ایرانی است؛ مراسمی که آغاز رسمی زندگی مشترک زوجین را رقم میزند و با خواندن خطبه عقد، پیوندی شرعی و قانونی میان عروس و داماد برقرار میشود. این مراسم از گذشته تاکنون جایگاه ویژهای در دل خانوادههای ایرانی داشته و همواره با آداب و رسوم خاص خود برگزار میشده است.
با این حال، در سالهای اخیر شکل برگزاری جشن عقد دچار تغییراتی شده و زوجهای جوان سعی دارند آن را با سلیقه و سبک شخصی خود همراه کنند. یکی از این تغییرات برگزاری عقد آریایی است؛ مراسمی که با هدف گرامی داشت فرهنگ کهن ایران زمین و تلفیق آن با زیباییهای آیین های امروزی برگزار میشود.
عقد آریایی در حقیقت ترکیبی است از حس میهن دوستی ایرانی، مفاهیم معنوی و الهام از سبک برگزاری مراسمهای مدرن غربی. این نوع مراسم معمولاً در کنار عقد شرعی برگزار میشود و به دلیل متنی شاعرانه و سرشار از عشق و احساس، حال و هوایی احساسی و به یاد ماندنی به جشن عقد میبخشد.
در ادامه این مطلب از سالن عقد عمارت ایرانی، با جزئیات بیشتری به بررسی مفهوم، مراحل اجرا و نحوه برگزاری عقد آریایی میپردازیم تا با این آیین زیبا و متفاوت بیشتر آشنا شوید و بتوانید تصمیم بگیرید آیا برگزاری آن برای مراسم عقد شما نیز انتخاب مناسبی خواهد بود یا خیر.
عقد آریایی چیست ؟
عقد آریایی نوعی آیین نمادین و غیر رسمی است که در آن عروس و داماد به زبان فارسی و با لحنی شاعرانه، در حضور خانواده و مهمانان، به یکدیگر پیمان عشق و وفاداری میبندند. این مراسم جنبه تشریفاتی دارد و از نظر شرعی یا قانونی رسمیت ندارد، بلکه صرفاً به عنوان بخشی احساسی و زیبا در کنار عقد رسمی و شرعی برگزار میشود.
در عقد آریایی، به جای خواندن صیغه عربی، مجری یا برگزار کننده با متنی ادبی و فارسی از عروس و داماد میخواهد که در برابر یکدیگر سوگند عشق و تعهد بخورند. در بسیاری از نسخههای این مراسم، جملاتی مانند « تو را من برگزیدم از میان این همه خوبان » یا « به عشق تو وفادار خواهم بود » تکرار میشود تا فضای مراسم صمیمیتر و احساسیتر شود.
باید توجه داشت که عقد آریایی جایگزین عقد شرعی نیست. زوجها برای محرم شدن و ثبت ازدواج در مراجع رسمی، لازم است ابتدا عقد شرعی را که به زبان عربی خوانده میشود انجام دهند. پس از آن، عقد آریایی به عنوان بخشی از تشریفات عقد برای زیباتر کردن جشن و ماندگار کردن خاطره آن اجرا میشود.
نحوه برگزاری عقد آریایی چگونه است ؟
روند برگزاری عقد آریایی معمولاً به این صورت است که پس از انجام عقد شرعی و ثبت ازدواج رسمی، زوجین با تمایل شخصی و تشریفاتی روبه روی یکدیگر ایستاده و دستان همدیگر را میگیرند و مجری مراسم شروع به خواندن خطبه عقد آریایی میکند
این خطبه که بصورت فارسی و با جملاتی قابل فهم و روان است شامل جملات و عبارات متعددی درباره تعهد، احترام و وفاداری به همسر است که بارها در متن عقد آریایی تکرار میشود. پس از خواندن خطبه توسط عاقد یا پیمان بان، نوبت به عروس و داماد میرسد که سوگندهای خود را بر حفظ عشق، وفاداری و پایبندی به زندگی مشترک بیان کنند.
همچنین بخوانید : وسایل سفره عقد، سر سفره عقد چی لازمه ؟
متن عقد آریایی
در مراسم عقد آریایی عروس داماد با تکرار جملاتی بر وفاداری بر زندگی مشترک تاکید میکنند. در ادامه به متن زیبای این پیمان میپردازیم.
سوگند پیمان زناشویی در عقد آریایی
سوگند پیمان داماد
در نزد انجمن (نام داماد) آیا به طراوت بهاران سوگند یاد میکنی تا همواره آنچه بر خود روا داری بر همسر خویش روا داری و آن چه بر خود نمی پسندی بر او نپسندی؟ برای او شویی وفادار و برای فرزندانت پدری خردمند و راهگشا باشی؟
داماد میگوید : سوگند یاد می کنم.
سوگند پیمان عروس
در نزد انجمن (نام عروس) آیا به سر سبزی و باروری تابستان سوگند یاد میکنی تا با همسر مهربان و همدل باشی و غرور و احترام او را همواره به جا آری؟ نیاز او را نیاز خود و در بی نیازی و بی آزی همساز و همگام او باشی؟
عروس میگوید : سوگند یاد می کنم.
سوگند دوباره داماد
در نزد انجمن (نام داماد) آیا به رنگارنگی پائیز سوگند یاد میکنی تا هماره پشتیبان و یاور وی باشی در شادیها، غمها، دارا و ناداریها، تندرستی و بیماری، منزلت بانوی خویش را در تنهائی و در میان انجمن چون گوهری یگانه پاس داری؟
داماد می گوید: سوگند یاد میکنم.
سوگند دوباره عروس
در نزد انجمن (نام عروس) آیا به سپیدی و پاکی زمستان سوگند یاد میکنی که همواره اجاق گرمی بخش، بختتان را روشن و پر فروغ نگه داری و برای او همسری وفادار و برای فرزندانت مادری دلسوز و مهربان باشی؟ به خانه ات شادی و گرمی بخشیده و هر آنچه در توان داری را در آذین بندی و پاکی آن به کار گیری؟
عروس میگوید: سوگند یاد میکنم.
پیمان زناشویی در عقد آریایی
در مرحله بعد نوبت به خواندن پیمان میرسد که پیمان بان، متن پیمان را بصورتی زیبا قرائت میکند و داماد پس از او تکرار میکند.
به نام نامی یزدان
تو را من برگزیدم از میان این همه خوبان
برای زیستن با تو، میان این همه گواهان
بر لب آرم این سخن با تو، وفادار خواهم ماند
در هر لحظه، در هر جا، پذیرا میشوی آیا ؟
تو با من این چنین هستی که من با تو؟
پس از آن عروس متن پیمان را به صورت زیر پس از پیمان بان تکرار می کند:
به نام نامی یزدان
پذیرا میشوم، مهر تو را از جان، هم اکنون
باز می گویم میان انجمن با تو، وفادار تو خواهم ماند
در هر لحظه، در هر جا برای زیستن با تو
تو هم با من چنان با مهر پیمان کن که من با تو
سپس نوبت به تکرار همزمان و هماهنگ عروس داماد میرسد
تو چون هم آشیان خواهی شد با من
تمام عمر خواهم بود یک جان در دو بدن با تو
بهشت عشق سازم خانه را
سرشار از مهرو نور و عطر و یاسمن با تو
پس از آن شاهدان پیمان همزمان این جملات را تکرار می کنند
همایون باد این پیمان
همایون باد این پیوند
گرامی باد این سوگند
همایون باد، همایون باد، همایون باد
نیایش پیمان زناشویی
پس از بستن پیمان نوبت به خواندن نیایش پیمان زناشویی در عقد آریایی میرسد که نیایش زیر قرائت میشود.
به نام دادار نیک اندیش، پروردگار دانا و توانا، ای یزدان پاک، ای دگرگون ساز دل ها و روشنی بخش چشم ها، ای به آیین گرداننده شبان و روزان، ای سامان بخش نابسامانی ها و ای زداینده پریشانی ها، ای هستی ده و هستی بخش.
تو را سپاس میگوییم که به این دو یار مهربان، مهر خویش ارزانی داشتی تا زندگیشان را با پیوند دست ها و دل هایشان آغاز نمایند.
ای آگاه ترین آگاهان
سختی ها، ناپاکی ها، ستیز، رنج ها و شکنجه های زمانه را از ایشان دور ساز و دروازه های نیکی، خوشبختی و به زیستی را به رویشان بگشای.
هر روزشان را چون امروز گرم و درخشان و شادمان ساز. سفرهی زندگیشان را همواره گسترده و پر برکت بدار.
به آنان فرزندانی ببخش تا با نیکی در پندار، کردار و گفتار در بهبود خانواده و جهان خویش کوشا باشند. عشق و مهر این خانواده را به استواری دماوند، به لطافت گلها و روشنایی خورشید، به زلالی دریاها، به طراوت باران، به نسیم بهاری، به سرسبزی جهان همواره استوار و پایدار بدار.
پروردگارا
جام عشق، احترام، دوستی، گذشت، پیروی، همدردی، همراهی، همسازی و مهرورزی را میان این دو یار نشکن و آن را همواره لبریز و جاوید نگه دار
پروردگارا
هر روزشان را روزی نو و شب هایشان را پر ستاره و چون مهتاب پاییزی درخشان ساز. طلوع هر بامداد زرینت را به نگاه پر مهرشان ببخش تا با عشق خویش، گرما بخش وجود یکدیگر باشند. سال های زیستن شان را پایدار و وفاداری به همسر را در نهادشان جاوید و ابدی بدار.
پروردگارا
بخت شان را بلندای آبی رنگ آسمان، غرورشان را شکوه ستیغ های بی راه البرز، آرامش شان را به نرمی گندم زار های دشت مغان و مهرشان به یکدیگر را به ژرفای دریای پارس همانند گردان تا در پرواز زندگی هم بال یکدیگر چون عقابان تیز پرواز زاگرس، پشتیبان و یکدل باشند و آشیان خویش را از دسترس بدخواهان دور نگه دارند.
پروردگارا
چونان فرمای تا شقایق های خود رویِ دشتهای دور در هنگامهی رقص با نسیم بهاران قصهگوی مهرشان باشند و گلهای کوهی روییده در کنار سنگهای تفته از آفتاب در چشم انداز جویبارهای زلال و لغزنده یاد آور پیمان و وفاداری شان به یکدیگر گردند.
پروردگارا
کین، ناسازگاری، دروغ و کج اندیشی و اهریمنی را از نهادشان دور ساز و مشعل مهر و راستی، همدلی و خرمی اهورایی را در دل هایشان بیفروز. باشد که چون نیاکام مهر آیین خویش ستایشگر تو باشند و نیکی ها، سپیدی ها، پاکیها و زیبایی هایت را همواره به خاطر سپارند.
همچنین بخوانید : وظایف خانواده داماد در مراسم عقد
علت محبوبیت عقد آریایی چیست؟
علت محبوبیت عقد آریایی در میان زوجهای جوان ایرانی عمدتاً به ترکیبی از دلایل فرهنگی، اجتماعی و زیبایی شناختی برمیگردد. این سبک مراسم با تاکید بر زبان فارسی و متنی ساده و قابل فهم، امکان برگزاری جشنی خاص و مجلل را برای زوجها فراهم میکند و در عین حال حس تعلق به فرهنگ و هویت ایرانی را تقویت میکند.
بسیاری از زوجها عقد آریایی را به دلیل فضای باز، دکوراسیون مینیمال و جلوههای بصری زیبا، به ویژه برای عکس و فیلمبرداری، انتخاب میکنند. علاوه بر این، تأثیر رسانهها و شبکههای اجتماعی باعث دیده شدن بیشتر این سبک و ترغیب زوجها به انتخاب آن شده است و در نهایت، ایجاد فضایی دوستانه و بهیادماندنی، از دیگر عواملی است که عقد آریایی را به گزینهای محبوب و پرطرفدار تبدیل کرده است.
سوالات متداول
آیا عقد آریایی حلال است ؟
در شرع و قانون جمهوری اسلامی ایران چیزی به عنوان عقد آریایی ثبت نشده است و طبق گفتهها دفاتر ازدواج حق ندارند مراسم عقد آریایی را به جا آورند.
مهریه در عقد آریایی چگونه است ؟
زمانیکه برای اولین بار پیمان عقد آریایی اجرا شد، مهریه را عشق و محبت در نظر میگرفتند و عقیده داشتند که همین هدیه برای پیمان زناشویی کافی است.
عقد اسلامی شامل ایجاب و قبول مشخص و تعیین مهریه است، در حالی که عقد آریایی فاقد این عناصر خاص است.
آیا عقد آریایی موجب محرمیت میشود؟
در عقد اسلامی، ایجاد پیوند زناشویی و محرمیت میان زن و مرد، منوط به خواندن صیغه عقد با الفاظ خاص و مشخص است؛ عباراتی که نشاندهنده رضایت طرفین برای ازدواج شرعی است، مانند اینکه زن بگوید «خودم را به عقد تو درآوردم» و مرد در پاسخ بگوید «قبول کردم». در حالیکه در متن عقد آریایی چنین الفاظی وجود ندارد و بیشتر شامل دعاها، سوگندها و جملات احساسی و ادبی است.
بنابراین، از دیدگاه فقهی و حقوقی، عقد آریایی به تنهایی موجب محرمیت نمیشود و تا زمانی که عقد شرعی (صیغه اسلامی) بهصورت صحیح اجرا نشود، رابطه میان زوجین از نظر قانون و شرع معتبر نخواهد بود. به همین دلیل معمولاً توصیه میشود پیش از اجرای مراسم آریایی، عقد رسمی و شرعی در دفترخانه یا توسط عاقد مجاز انجام گیرد
شاید بپسندید:
وسایل سفره عقد چه فلسفه ای دارند
سفره عقد یکی از مهمترین و اصیلترین عناصر در مراسم ازدواج ایرانی است؛ سفرهای که در لحظه عقد پهن میشود و بخش جدایی ناپذیر این آیین محسوب میگردد. این سفره تنها یک بخش تشریفاتی نیست، بلکه مجموعهای از نمادها و اجزاست که هرکدام فلسفهای مشخص دارند و بیانگر آرزوهای نیک برای آغاز زندگی مشترک هستند. […]
سالن عقد آینه
یکی دیگر از سالن های عقد عمارت ایرانی سالن عقد آینه است . این سالن عقد با دیزاین استثنایی و اکسسوری های بی نظیر می تواند انتخابی مناسب برای جشن های به حساب آید.